Czy prawo spadkowe dotyczy ubezpieczeń na życie? Cz. I
Czas mija, najstarsi odchodzą, dając miejsce nowym pokoleniom. Można powiedzieć, że śmierć jest nieodłączną częścią życia. Prawo spisane przez człowieka reguluje także ten moment. Powstało pojęcie: dziedziczenie, testament, spadek. Jak, w świetle prawa spadkowego, traktowane są środki z ubezpieczeń na życie?
Czym jest spadek?
Kodeks Cywilny nie zawiera definicji ustawowej spadku. Mówi tylko, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego z wyłączeniem praw ściśle związanych z osobą zmarłego (te wygasają w chwili śmierci) i tych, które przechodzą na inne osoby bez względu na to, czy są one spadkobiercami.
Nie bez znaczenia są również darowizny, które uczynił spadkodawca.
Dziedziczenie ustawowe
Istnieją dwa podstawowe sposoby dziedziczenia: ustawowy i testamentowy. Zasadą naczelną jest to, że każda osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych może rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci (czyli może spisać testament). Jeżeli tego nie uczyni dochodzi do dziedziczenia z ustawy.
Prawo cywilne chroni prawa osób spokrewnionych ze zmarłą osobą oraz małżonka w ten sposób, że zapewnia im określony udział w majątku wchodzącym w skład spadku. Trzeba podkreślić, że warunkiem koniecznym do dziedziczenia z ustawy jest pozostawanie w związku małżeńskim z osobą zmarłą w chwili jej śmierci oraz, w innych przypadkach, spokrewnienie z nią w określonym stopniu pokrewieństwa.
Kodeks cywilny wprowadza rozróżnienie kolejności osób, w jakiej dochodzą one do dziedziczenia, w zależności od tego, w jakim stopniu są spokrewnione ze spadkodawcą.
• W pierwszej kolejności (pierwsza grupa spadkowa) z ustawy dziedziczy współmałżonek zmarłej osoby oraz jej dzieci.
• Jeżeli zmarły nie miał dzieci, dziedziczy po nim współmałżonek oraz rodzice zmarłego wraz z rodzeństwem zmarłego (druga grupa spadkowa).
• Jeżeli w chwili śmierci spadkodawca nie miał współmałżonka, dzieci, rodziców ani rodzeństwa, dziedziczy po nim Skarb Państwa (trzecia grupa spadkowa).
Aby zapewnić pewność dziedziczenia i określony jego porządek ustawodawca nie poprzestał na wskazaniu osób, które mogą dziedziczyć, ale również zagwarantował im określony udział w masie spadkowej.
W szczególnej sytuacji znajduje się współmałżonek spadkodawcy, gdyż w zależności od okoliczności znajduje się w pierwszej jak i drugiej grupie spadkowej, co oznacza, że będzie zawsze dziedziczył. Jedyną różnicą jest udział w masie spadkowej, jaki jest mu należny. |